Naukowcy z Politechniki Wrocławskiej wezmą udział w dwóch międzynarodowych projektach finansowanych przez Europejski Fundusz Obronny (EDF). To drugi najlepszy wynik, jeśli chodzi o udział polskich jednostek naukowych w tym programie. Wśród nich są naukowcy z Katedry Sztucznej Inteligencji na WIT. 

Komisja Europejska ogłosiła właśnie wyniki piątej rundy naboru w ramach Europejskiego Funduszu Obronnego. Spośród 410 zgłoszonych wniosków finansowanie o łącznej wartości ponad miliarda euro otrzymało tylko 57 projektów. Polskie jednostki naukowe zaangażowane są w jedenaście z nich. 

Zespoły badawcze z naszej uczelni są częścią dwóch międzynarodowych konsorcjów i będą działać w ramach projektów U-HARRIER oraz DIALOG-AI. Ich łączny budżet to 11 mln euro.

To drugi najlepszy wynik, jeśli chodzi o udział polskich jednostek naukowych w tym programie. W większą liczbę projektów zaangażowani są tylko specjaliści z Wojskowej Akademii Technicznej (trzy granty).

Czym jest Europejski Fundusz Obronny (European Defence Fund, EDF)?

To jeden z kluczowych programów Unii Europejskiej wspierających rozwój nowoczesnych technologii obronnych oraz współpracę międzynarodową w obszarze badań i innowacji. Na lata 2021–2027 przeznaczono na ten cel 7,3 mld euro. 

Projekty realizowane w ramach funduszu odpowiadają na najważniejsze wyzwania bezpieczeństwa Europy: od sztucznej inteligencji i cyberobrony po systemy bezzałogowe i technologie kosmiczne.

Generatywna AI w systemach obronnych

Drugi projekt, DIALOG-AI (Defence Innovative Assessments and Live-tests of Operational Generative AI), będzie realizowany przez zespół w składzie dr hab. inż. Maciej Piasecki, prof. uczelni, dr hab. inż. Tomasz Kajdanowicz, prof. uczelni (obaj z Katedry Sztucznej Inteligencji) i generał brygady w stanie spoczynku prof. Dariusz Skorupka (Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego).

W ramach swojego konsorcjum będą koncentrować się na rozwoju i testowaniu systemów opartych na generatywnej sztucznej inteligencji, w tym dużych modeli językowych i systemów dialogowych, w zastosowaniach obronnych. Choć technologie te rozwijają się bardzo dynamicznie, ich wykorzystanie w środowisku operacyjnym wciąż napotyka istotne ograniczenia.

DIALOG-AI ma na celu opracowanie nowych metod oceny i testowania takich systemów w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Powstaną także innowacyjne protokoły ewaluacyjne, dostosowane do specyfiki zastosowań obronnych, które mają zwiększyć niezawodność i bezpieczeństwo wdrażanych rozwiązań.

W projekcie uczestniczy siedem instytucji z Francji, Niemiec, Słowenii i Finlandii. Koordynatorem jest Airbus Defence and Space SAS. Prace badawcze potrwają 48 miesięcy, a ich budżet wynosi 7 mln euro.

Nowoczesne drony dla wymagających misji

Projekt  U-HARRIER (Unmanned Heavy-lift Aerial Reconnaissance and Resilient Integrated European Response), będzie realizowany z udziałem dr. inż. hab. Tomasza Kurzynowskiego prof. uczelni i dr. inż. Wojciecha Stopyry z Wydziału Mechanicznego.

Wspólnie z partnerami z międzynarodowego konsorcjum zajmą się opracowaniem innowacyjnego bezzałogowego statku powietrznego zdolnego do transportu ładunków o masie do 300 kg, także w trudnych warunkach operacyjnych. Konstrukcja ma zostać wyposażona m.in. w rozwiązania zwiększające odporność na uszkodzenia, takie jak ochrona balistyczna czy zabezpieczenia przed zakłóceniami elektromagnetycznymi.

Istotnym elementem projektu będzie także wykorzystanie sztucznej inteligencji do monitorowania stanu technicznego maszyny w czasie rzeczywistym, co pozwoli zwiększyć bezpieczeństwo i niezawodność jej działania.

W konsorcjum, obok Politechniki Wrocławskiej, uczestniczą partnerzy z Hiszpanii, Irlandii, Grecji, Chorwacji i Rumunii. Koordynatorem projektu jest firma Edair Technologies SL z Hiszpanii. Projekt potrwa 36 miesięcy, a jego budżet wynosi 4 mln euro.

Nauka dla bezpieczeństwa: strategiczny kierunek PWr 

Politechnika Wrocławska konsekwentnie rozwija technologie o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa, łącząc potencjał naukowy z realnymi zastosowaniami w sektorze obronnym. Nasza uczelnia aktywnie uczestniczy w międzynarodowych projektach, rozbudowuje zaplecze badawcze i współpracuje z partnerami wojskowymi, m.in. z Akademią Wojsk Lądowych.

– Udział w Europejskim Funduszu Obronnym to kolejny przykład aktywności Politechniki Wrocławskiej w międzynarodowych programach badawczych i naszego wkładu w rozwój zaawansowanych technologii o kluczowym znaczeniu dla społeczeństwa  – mówi rektor prof. Arkadiusz Wójs. – W obszarze obronności strategicznie rozwijamy badania m.in. nad sztuczną inteligencją, systemami autonomicznymi i cyberbezpieczeństwem. 

Sfinansowane ze środków Unii Europejskiej. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Ani Unia Europejska, ani organ udzielający dotacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności.