W Karpaczu trwa XXXV Forum Ekonomiczne pod hasłem „Architektura nowego porządku”. W wydarzeniu biorą udział przedstawiciele naszego wydziału: prof. dr hab. inż. Tadeusz Więckowski, były rektor uczelni, dr hab. inż. Tomasz Kajdanowicz, prof. uczelni oraz dr inż. Jan Kocoń. Nasi naukowcy uczestniczyli w debatach poświęconych m.in. bezpieczeństwu państwa oraz sztucznej inteligencji. 

W trzydniowym wydarzeniu udział biorą przedstawiciele świata polityki, nauki, biznesu i samorządów. Politechnikę Wrocławską reprezentują władze uczelni oraz naukowcy specjalizujący się m.in. w rozwoju AI, cyberbezpieczeństwie, technologiach kwantowych i kosmicznych. W programie forum znalazły się również dyskusje dotyczące strategicznego finansowania uczelni, bezpieczeństwa kraju oraz współpracy nauki z biznesem.

Przedstawiciele PWr wzięli udział w panelach, w trakcie których dyskutowano m.in. o zastosowaniu AI w zarządzaniu miastami, skutecznej współpracy nauki z biznesem oraz ochronie gospodarki przed zagrożeniami cyfrowymi.

Prof. Tadeusz Więckowski o bezpieczeństwie państwa

Podczas pierwszego dnia forum zorganizowano debatę poświęconą bezpieczeństwu państwa i regionów. Panel „Bezpieczeństwo Polski 2035. Jak nauka, przemysł i państwo budują nową architekturę odporności?” moderował prof. dr hab. inż. Tadeusz Więckowski, kierownik Katedry Telekomunikacji i Teleinformatyki oraz były rektor uczelni.

– Wszyscy doskonale zdajemy sobie sprawę, że dziś za bezpieczeństwo państwa odpowiada nie tylko armia, ale decydują o nim uczelnie, centra badawcze, przedsiębiorstwa technologiczne, samorządy oraz instytucje odpowiedzialne za infrastrukturę krytyczną – mówił prof. Więckowski. – Obecnie zagrożenia mają charakter hybrydowy. Obejmują cybernetykę, dezinformację, zakłócenia łańcuchów dostaw, zagrożenia energetyczne, sztuczną inteligencję i to zarówno do celów cywilnych, jak i wojskowych – dodał.

Prof. Więckowski zwrócił uwagę, że aby zmierzyć się z tymi wszystkimi wyzwaniami, żadne państwo nie powinno koncentrować się tylko na zakupach nowoczesnego sprzętu, lecz przede wszystkim stawiać na rozwój własnych kompetencji technologicznych oraz zdolność współpracy pomiędzy nauką, administracją publiczną i przemysłem.

Naukowcy WIT o sztucznej inteligencji i zmianach demograficznych

Jednym z najważniejszych tematów pierwszego dnia forum było wykorzystanie sztucznej inteligencji przez miasta i regiony. Moderatorem panelu „Samorząd 2035: Czy sztuczna inteligencja uratuje regiony przed kryzysem demograficznym?” był dr hab. inż. Tomasz Kajdanowicz, prof. uczelni i kierownik Katedry Sztucznej Inteligencji na WIT. W dyskusji uczestniczyli dr inż. Jan Kocoń z Katedry Sztucznej Inteligencji oraz prof. Piotr Młynarz, prorektor PWr ds. organizacji i infrastruktury.

Eksperci rozmawiali o tym, jak AI może wspierać samorządy w analizowaniu zmian demograficznych, planowaniu usług publicznych i podejmowaniu decyzji dotyczących rozwoju regionów.

– Nasza uczelnia również zmaga się z wyzwaniami cyfryzacji, ale też kształci specjalistów w tej dziedzinie i ją kreuje. Musimy sobie zadać pytanie, jak Polska będzie wyglądała w 2035 r., ale też później, w roku 2050, gdy więcej niż jedna trzecia społeczeństwa będzie miała ponad 60 lat. W tej nowej rzeczywistości AI będzie nam potrzebne do gromadzenia i analizy dokumentów, ale w tym systemie musi być też człowiek, który będzie podejmował decyzje i przyjmie za nie odpowiedzialność – mówił prof. Piotr Młynarz, prorektor ds. organizacji i infrastruktury. – W przyszłości zmieni się także sposób funkcjonowania samorządu na bardziej proaktywny, bo dzięki AI będzie on mógł przewidzieć problemy i je niwelować, zanim wystąpią. Żeby to jednak było możliwe, konieczna jest głęboka cyfryzacja miast, miasteczek i wsi – dodał.

W trakcie spotkania poruszono również kwestię wykorzystania przez samorządy polskiego modelu językowego PLLuM, który jest rozwijany na WIT. Na pytanie o to, czy administracja publiczna byłaby w stanie poradzić sobie bez niego lub korzystać z innego rozwiązania, dr inż. Jan Kocoń powiedział, że byłoby to bardzo ryzykowne.

– Kluczowa jest tutaj kwestia bezpieczeństwa modeli językowych, które pochodzą z zewnątrz. Mamy doświadczenie we współpracy z administracją publiczną oraz wieloma instytucjami finansowymi i wiemy, że panuje tam duży opór przed wdrażaniem rozwiązań, które nie są certyfikowane – tłumaczył naukowiec. – PLLuM powstał w sposób w pełni monitorowany, a dodatkowo mamy kadry, które są w stanie ten model dalej rozwijać, i jesteśmy w stanie szybko reagować na zachodzące zmiany i pojawiające się problemy. Wykorzystując zewnętrzne rozwiązania, byłoby to dużo trudniejsze – dodał.

Miasta w erze sztucznej inteligencji

W trakcie kolejnej debaty „Miasta w erze AI: jak zarządzać zmianą” dr hab. inż. Tomasz Kajdanowicz, prof. uczelni, wraz z przedstawicielami Ministerstwa Cyfryzacji, władz Sopotu i Rzeszowa oraz sektora telekomunikacyjnego mówił o wpływie sztucznej inteligencji na funkcjonowanie miast i zarządzanie zmianami związanymi z rozwojem nowych technologii.

– Mamy w Polsce ogromny potencjał naukowy oraz utalentowanych ludzi rozproszonych po całym kraju. Nie brakuje więc kadr ani kompetencji do tworzenia zaawansowanych rozwiązań technologicznych. Naszym kluczowym wyzwaniem jest brak zdolności absorpcji gospodarczej wypracowywanych technologii – mówił prof. Kajdanowicz. – Z danych Eurostatu wynika, że wykorzystanie sztucznej inteligencji w polskich firmach wynosi zaledwie 8–9 proc., podczas gdy średnia europejska przekracza 20 proc. W efekcie, choć sektor nauki jest gotowy do wytwarzania technologii AI, brakuje miejsc, w których moglibyśmy je skutecznie wdrażać i dalej rozwijać – dodał.

Zdaniem naukowca odpowiedzią na te trudności powinna być współpraca ekosystemu gospodarczego z samorządami. Pierwszym krokiem musi być obopólne przyznanie, że żadna ze stron nie zna się jeszcze w pełni na sztucznej inteligencji. Prof. Kajdanowicz zaznaczył, że taki wspólny punkt wyjścia pozwoli na partnerskie poszukiwanie sposobów na zrozumienie tej technologii, jej monetyzację oraz wykorzystanie do zapewniania wysokiej jakości usług publicznych.

– Kwestia ta staje się priorytetowa w obliczu nadchodzącego kryzysu demograficznego. Prognozy GUS wskazują, że do 2050 roku liczba mieszkańców Polski może spaść do 28 milionów. Samorządy i miasta muszą już teraz przygotować się do świadczenia usług publicznych na odpowiednim poziomie w warunkach głębokich zmian demograficznych i zupełnie nowych potrzeb mieszkańców. Przed nami wiele pracy, ale otwarte podejście oraz przemyślana współpraca pozwolą lepiej stawić czoła tym wyzwaniom – podkreślił.

Politechnika Wrocławska na forum

W strefie Politechniki Wrocławskiej można zobaczyć m.in. najnowszy elektryczny bolid zespołu PWR Racing Team oraz łazika marsjańskiego zbudowanego przez studentów z Koła Naukowego Robotyków KoNaR. Przedstawiciele uczelni opowiadają również o prowadzonych badaniach, nowych technologiach i możliwościach współpracy z biznesem.